Styl naukowy kojarzy nam się w pierwszej kolejności z hasłami w encyklopediach, podręcznikach szkolnych czy akademickich. Często nie zdajemy sobie jednak sprawy z tego, że czytamy tekst, który napisany jest właśnie w tym stylu. Jak to możliwe?

Co to jest styl naukowy?                

Styl naukowy, obok stylu potocznego, urzędowego oraz artystycznego jest jednym z głównych charakterów tekstowych, jakie można wyróżnić w języku polskim. Charakteryzuje się przede wszystkim występowaniem słownictwa specjalistycznego, ścisłością sformułowań, służy orzekaniu o rzeczywistości w sposób możliwie obiektywny, przekazywaniu faktów na temat świata nie zaś sądów o tych faktach, stąd też dążenie do racjonalnego ujęcia tego, o czym jest mowa – zarówno przez uporządkowanie logiczne tekstu, jak również konfrontowanie oraz zestawianie obok siebie różnych faktów. Warto dodać, że wśród tych wartości stoi jeszcze abstrakcyjność przejawiająca się terminologią oraz pojęciami nazywającymi procesy umysłowe, jakie musiały zostać wykonane, by tekst powstał.

Terminy naukowe lub specjalistyczne są w tekstach naukowych poddawane definiowaniu, a informacje, które mogą nie być do końca jasne dla odbiorcy – doprecyzowywaniu; tu jednak pojawia się istotny czynnik zewnętrzny o którym autor zawsze musi pamiętać, a który decyduje o charakterze napisanego tekstu.

Mowa oczywiście o odbiorcy.

Jeśli dziwi nas, że tekst, który właśnie przeczytaliśmy był dla nas zrozumiały, a był tekstem naukowym – tak naprawdę nie ma w tym wcale nic dziwnego. Dobrze napisany tekst naukowy, dostosowany do dobrze sprofilowanego odbiorcy można powiedzieć, że czyta się sam.

Styl naukowy ma informować, czemu służą jego odmiany. Cztery odmiany stylu naukowego: teoretycznonaukowy (który służy porozumiewaniu się ze sobą specjalistów danej dziedziny, np. monografia, rozprawa); dydaktycznonaukowy (służy kontaktom specjalisty z adeptem danej specjalności, np. wykład, dyskusja); praktycznonaukowy (używany w sferze zastosowań nauki, np. raport); oraz popularnonaukowy (ukształtowany przez kontakt specjalista-niespecjalista, np. recenzja).

Przypisanie poszczególnych tekstów do konkretnych odmian stylu jest jednak dość umowne, ponieważ to sposób napisania tekstu, to w jakim stopniu realizuje wartości stylu decyduje ostatecznie z jakim rodzajem tekstu mamy do czynienia.

Literatura popularnonaukowa

Teksty literackie pisane stylem popularnonaukowym, czyli literatura popularnonaukowa mogą być realizowane przede wszystkim w dwóch kombinacjach i w ich obrębie na inne szczegóły odbiorcy będą zwracać uwagę.

Książka popularnonaukowa może stać się przedmiotem zainteresowania zarówno przeciętnego odbiorcy niespecjalisty, jak i może zostać poddana krytycznej ocenie innego specjalisty z danej dziedziny. W tym drugim przypadku specjalista oceniający książkę będzie zwracał uwagę na to, jak właściwą i rzetelną wiedzę autor zamieścił w swojej publikacji oraz czy w przystępny sposób starał się przekazać ją odbiorcy. Pokrewny autorowi specjalista dysponuje wiedzą naukową i wie, co autor uproszczenie przekazać próbował.

„Otwarte okna dziecięcych możliwości” Beaty Głodzik to książka popularnonaukowa o szansach rozwoju w procesie dojrzewania dziecka, która stanowi zarówno lekturę dostosowaną do przeciętnego odbiorcy – rodzica, jak i pedagogów, którzy poszukują wiarygodnej, lecz nieco mniej uwikłanej w dogmaty tekstów naukowych, literatury specjalistycznej.

Literatura popularnonaukowa to szansa na zdobycie nowej wiedzy!

 

Źródło:

Stanisław Gajda, Styl naukowy, [w:] Współczesny język polski, red. J. Bartmiński, Lublin 2001.

 

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s