Imiesłowy to piękna część naszego języka ojczystego. Niestety wciąż sprawiają one wiele trudności użytkownikom i właśnie dlatego warto coś o nich przypomnieć. Czas na oświecenie.

Imiesłów to ‘forma gramatyczna czasownika’, który może wystąpić jako przymiotnikowy lub przysłówkowy.

Imiesłowy przymiotnikowe są odmienne. Warto wiedzieć, że odmieniają się przez: przypadki, liczby, a także rodzaje. Mają jednocześnie właściwości czasowników i przymiotników. Odnoszą się do czynności lub stanu. Co więcej można je wewnętrznie podzielić na czynne i bierne.

Te pierwsze tworzy się od tematu trzeciej osoby liczby mnogiej, czas musi być teraźniejszy, a czasownik – niedokonany. Wówczas otrzymujemy formę pisz-ący, bowiem do tematu czasownika dodaliśmy końcówkę charakterystyczną dla imiesłowu przymiotnikowego czynnego.

Drugie z kolei możemy otrzymać przez modyfikację czasownika przechodniego w czasie przeszłym lub teraźniejszym. Dzięki temu zamiast słowa pisa-łem, powstanie imiesłów przymiotnikowy bierny pisa-ny. Możliwe przyrostki do utworzenia tego typu formy to:

-n,
-on,
-t.

Imiesłowy przysłówkowe nie są odmienne – mają właściwości czasowników, ale tak jak przysłówki, pozostają nieodmienne. Odnoszą się do stanów i czynności. Dzielą się na współczesne i uprzednie.

Imiesłowy przysłówkowe współczesne otrzymamy po modyfikacji czasownika w trzeciej osobie liczby mnogiej oraz w  czasie teraźniejszym. Musi on być także niedokonany. Wówczas powstaje forma pisz-ąc. Jest to jedyna możliwa końcówka do utworzenia tego imiesłowu.

Imiesłowy przysłówkowe uprzednie to formy tworzone od czasowników dokonanych w czasie przeszłym: pisa-wszy. Oprócz końcówki –wszy możliwa jest także –łszy. Wszystko zależy od tego, czy temat wyrazu kończy się spółgłoską czy samogłoską. I tak na przykład: pisa-wszy, ale doszed-łszy.

 

źródło: „Gramatyka na bardzo dobry”, Agencja Wydawnicza „Gram”, Warszawa 1997.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s